İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, hükümetin hazırladığı iki kritik konut kararnamesinin parlamentoda reddedilmesi ve derinleşen siyasi tıkanıklığın ardından 29 Kasım’da erken genel seçime gidileceğini duyurdu. Madrid yönetiminin yasama desteğini kaybetmesi, 5 Ekim Pazartesi günü parlamentonun feshedilmesi kararıyla sonuçlanan 72 saatlik kriz sürecini başlattı.
Konut Krizi ve Toplumsal Tepkiler
Ülkede uzun süredir tırmanan barınma problemi, büyük kentlerdeki fahiş kira artışları ve konut erişiminin zorlaşmasıyla siyasetin ana gündemi konumundaydı. AP tarafından paylaşılan verilere göre İspanya genelinde ortalama kira bedelleri son 10 yıllık zaman diliminde neredeyse iki kat yükseldi.
Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliye edilmesi vakası televizyon kanalları ile sosyal medyada geniş yankı bularak krizin simgesi haline dönüştü. Toplumsal tepkinin büyümesiyle beraber başkent başta olmak üzere çok sayıda kentte kiracılar ve sivil inisiyatifler kitlesel eylemler gerçekleştirdi.
Hükümetin Hazırladığı Kararnameler
Yükselen kamuoyu baskısı karşısında Sanchez kabinesi iki acil düzenleme paketi hazırlayarak Meclis’e sundu. Taslaklarda şu tedbirler öne çıkıyordu:
Maddi imkanları yetersiz kiracıların evden çıkarılmasının 2030 yılına dek durdurulması,
Belirli kira kontratlarının resen uzatılması,
Kira artış oranlarına tavan sınır getirilmesi,
Gayrimenkul alanındaki spekülatif hareketlerle mücadele edilmesi.
Parlamentodaki Aritmetik Denge ve Oylama Yenilgisi
2023 seçimlerinin ardından PSOE ile sol blok Sumar ortaklığında kurulan azınlık hükümeti, 350 sandalyeli Temsilciler Kongresi’nde yalnızca 147 vekille temsil ediliyordu. Katalan ayrılıkçı Junts ve Bask partilerinin desteğine muhtaç olan yönetim, 2023’ten bu yana genel bütçeyi dahi yasalaştıramamıştı.
Temsilciler Kongresi’nin 2 Ekim Cuma günkü olağanüstü oturumunda ilk konut düzenlemesi 178’e karşı 172 oyla, ikinci paket ise 184’e karşı 166 oyla reddedildi. Muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox ile birlikte hükümet ortağı konumundaki Junts’un da ret oyu kullanması, kabinenin yasa çıkarma gücünü fiilen bitirdi.
Oylamanın ardından sokak hareketliliği hız kazandı. Reuters verilerine göre 3 Ekim Cumartesi günü yaklaşık 50 yerleşim merkezinde protestolar düzenlenirken, Madrid’deki yürüyüşe 70 bin kişi katıldı.
Erken Seçim Kararının Arka Planı
El País gazetesinin aktardığı kulis bilgilerine göre Sanchez, cuma gününden itibaren parti kurmayları ve ittifak temsilcileriyle yoğun görüşme trafiği yürüttü. Hükümet adına yapılan ilk değerlendirmelerde şu ifadeye yer verildi:
tüm seçeneklerin masada olduğunu belirtti
Kararın arkasında konut krizinin yanı sıra PSOE hakkındaki yolsuzluk iddiaları, başbakana yakın isimlere dair adli süreçler ve yaz döneminde Ceuta sınırında yaşanan göç hareketliliği de etkili oldu. İsnat edilen suçlamalar Sanchez ve ilgililer tarafından reddedildi.
Gelişmelerin ardından İspanya Kralı VI. Felipe’ye bilgi veren Sanchez, Bakanlar Kurulu toplantısı sonrası parlamentonun feshedilerek 29 Kasım Pazar günü sandık kurulacağını ilan etti.
Yorumlar kapalı.